Widok dziecka, które pierwszy raz samodzielnie jedzie na rowerze, to dla rodzica powód do dumy, ale i źródło niepokoju. Drobne upadki są naturalną częścią nauki – siniaki i zadrapania nikogo nie dziwią. Inaczej wygląda sprawa urazów głowy. Te mogą mieć konsekwencje na całe życie, dlatego kask nie jest dodatkiem, lecz realną ochroną. Od 2026 roku w Polsce przestanie to być kwestia wyboru – każde dziecko i nastolatek do 16 lat będzie miał obowiązek noszenia kasku podczas jazdy na rowerze, hulajnodze elektrycznej czy innym urządzeniu transportu osobistego.
Szybkie linki
Przepisy zmienią coś co dziś jest w rękach przypadku
Dane pokazują, że zmiany są potrzebne. Według GUS w 2024 roku w Polsce doszło do 3792 wypadków z udziałem rowerzystów. Zginęło 168 osób, a ponad 3300 zostało rannych. W grupie dzieci i młodzieży dominowały urazy głowy – wstrząśnienia mózgu, pęknięcia kości czaszki i poważne kontuzje neurologiczne.
Obserwatorium BRD wskazuje, że tylko w latach 2022–2024 liczba wypadków na hulajnogach elektrycznych z udziałem dzieci wzrosła o kilkadziesiąt procent. To nie są abstrakcyjne statystyki – za każdą liczbą stoi rodzina, której zwykła wycieczka zakończyła się na oddziale ratunkowym.
Od 2026 roku w Polsce wchodzi więc w życie obowiązek kasków dla dzieci i młodzieży do 16 roku życia. Regulacja obejmie nie tylko rowery, ale i hulajnogi elektryczne oraz inne urządzenia transportu osobistego. Odpowiedzialność za brak kasku będzie spoczywać na rodzicach.
Przewidziano mandat, ale intencją ustawodawcy nie jest karanie, lecz edukacja. Wprowadzenie przepisu ma zmienić kulturę jazdy – tak jak kilkanaście lat temu wprowadzenie obowiązku fotelików samochodowych odmieniło podejście rodziców do bezpieczeństwa w aucie. Czy ktoś dziś zastanawia się, czy zapinanie pasów jest „konieczne”? To pytanie retoryczne, które pokazuje, że podobnie stanie się z kaskami.
Kask, który dziecko zaakceptuje i faktycznie chroni
Dobór kasku dziecięcego nie może być przypadkowy. Najważniejszy jest rozmiar – mierzony obwód głowy tuż nad brwiami powinien pasować do zakresu regulacji danego modelu. Kupowanie kasku „na zapas” to poważny błąd, bo za duży kask zsuwa się podczas upadku i nie chroni.
Waga to kolejny element. Lekkie modele z pianki EPS i poliwęglanową skorupą sprawiają, że dziecko niemal zapomina, że ma coś na głowie. Ciężkie i źle wyważone będą powodem marudzenia i prób zdejmowania. Nowoczesne kaski mają też systemy wentylacji, które zapobiegają przegrzewaniu, co ma znaczenie zwłaszcza latem.
Kask dziecięcy musi posiadać certyfikat EN 1078 i oznaczenie CE. To dowód, że produkt przeszedł testy wytrzymałościowe. Warto sprawdzić też, czy producent podaje rok produkcji – materiały starzeją się, dlatego zaleca się wymianę co 4–5 lat nawet bez udziału w wypadku.
Nie mniej ważny jest wygląd. Psychologia dziecka działa prosto – jeśli kask mu się podoba, będzie go nosić z dumą. Dlatego wielu producentów stawia na kolory i grafiki. Wspólny wybór w sklepie może zamienić zakup w przygodę, a nie przykry obowiązek.
Jak zauważa inżynier bezpieczeństwa z Olimpiasport.pl: „Kask, nawet prosty model dla najmłodszych, może zdecydowanie ograniczyć skutki uderzenia – to pierwszy i często jedyny bufor chroniący mózg.” Jego koleżanka, biomechaniczka, dodaje: „Dobry kask to inwestycja w zdrowie dziecka – z pozoru niewielki koszt, ale potencjalnie bezcenny w skutkach.” To nie opinia marketingowa, lecz doświadczenie wynikające z analizy wypadków i testów sprzętu.
Jakie błędy popełniamy i jak sprawić, by dziecko chciało zakładać kask
Obserwując ścieżki rowerowe, łatwo zauważyć typowe błędy. Dziecko z kaskiem zsuniętym na kark. Pasek dopięty tak luźno, że można wsunąć całą dłoń. Kask przekrzywiony, jakby zaraz miał spaść. W takich sytuacjach ochrona jest pozorna.
Rodzice często w pośpiechu kupują kask rowerowy dla dziecka większy, „żeby starczył na dłużej”. W praktyce oznacza to, że przez kilka miesięcy dziecko nosi sprzęt, który nie chroni prawidłowo. Inni kierują się wyłącznie wyglądem – a przecież kolor jest ważny, ale to certyfikaty i dopasowanie ratują zdrowie.
W sklepach wciąż można usłyszeć pytania: „Czy naprawdę muszę inwestować w kask, skoro to tylko moda?” Sprzedawca odpowiada wtedy pytaniem: „A czy pasy w samochodzie są tylko modą?” – i nagle perspektywa się zmienia.
Najlepszą metodą przekonania dziecka jest przykład rodziców. Jeśli mama i tata zawsze zakładają kaski, dziecko nie będzie się buntować. Ważny jest też element współdecydowania – jeśli maluch sam wybierze model, kolor czy naklejki, kask stanie się czymś osobistym.
Nie można zapominać o pielęgnacji. Kask trzeba czyścić wilgotną ściereczką, przechowywać w cieniu i nigdy nie zostawiać w nagrzanym samochodzie. Po każdym poważniejszym upadku należy go wymienić – nawet jeśli nie widać pęknięć. Struktura pianki mogła się uszkodzić i kolejny raz nie ochroni głowy.
FAQ
Od kiedy dzieci w Polsce muszą jeździć w kasku?
Od 2026 roku każde dziecko i nastolatek do 16 lat będzie miało obowiązek noszenia kasku.
Czy przepis obejmie hulajnogi elektryczne?
Tak – kaski będą obowiązkowe także na hulajnogach i innych urządzeniach transportu osobistego.
Kto odpowiada za brak kasku?
Rodzic lub opiekun prawny. Mandat ma wynosić około 100 zł.
Czy mogę kupić używany kask?
Nie. Nie ma pewności, czy nie uczestniczył w wypadku, a struktura mogła ulec uszkodzeniu.
Jak często wymieniać kask?
Po każdym poważnym upadku oraz co kilka lat – nawet jeśli nie widać uszkodzeń.
Co dalej?
- Norma EN 1078 – europejski standard bezpieczeństwa dla kasków rowerowych, rolkowych i deskorolkowych.
- Certyfikat CE – znak jakości i zgodności z wymaganiami UE.
- EPS (Expanded Polystyrene) – pianka pochłaniająca energię uderzenia.
- Skorupa in-mold – technologia łączenia zewnętrznej skorupy z pianką EPS, dzięki czemu kask jest lżejszy i wytrzymalszy.
- System regulacji – mechanizm (najczęściej pokrętło), który pozwala dopasować kask do głowy dziecka.
- Wentylacja – układ otworów i kanałów powietrznych zwiększający komfort.
- Daszek kasku – element chroniący oczy i twarz przed słońcem, deszczem czy gałązkami.
- Kask typu „orzeszek” – model obejmujący również potylicę, popularny do hulajnóg, rolek i BMX-ów.
- Zmierz obwód głowy dziecka i dopasuj rozmiar.
- Sprawdź certyfikaty EN 1078 i CE.
- Przymierz kask razem z dzieckiem, sprawdź wygodę.
- Wybierz model lekki i dobrze wentylowany.
- Dbaj o kask – czyść, przechowuj w cieniu, wymieniaj po upadkach i co kilka lat.
- Prawo.gazetaprawna.pl – zapowiedź obowiązkowych kasków
- Moto.infor.pl – zmiany w Kodeksie drogowym 2026
- Radio.rzeszow.pl – statystyki wypadków rowerowych 2024
- Obserwatoriumbrd.pl – dane o wypadkach rowerowych i hulajnogowych
- Federacjarowerowa.pl – stanowisko wobec obowiązku kasków